Pensioen opbouwen als zzp'er: welke opties zijn er

Stel: je bent 32, draaiende zaak, goede omzet. Dan belt je moeder en vraagt of je al aan pensioen doet.

Je zegt: "Mam, ik heb het druk." En dat klopt. Maar het is precies het moment dat je het druk hebt, dat je het kunt laten groeien. Want hier is het verschil met je vriend in loondienst: die bouwt elke maand automatisch pensioen op. Jij niet.

Jij moet het zelf doen. En dat voelt vaak als iets voor later.

Maar later is precies het moment dat je het niet meer kunt inhalen.

Waarom zzp'ers het moeilijker hebben

Uit cijfers van Nibud blijkt dat 44% van de gepensioneerde zzp'ers moeilijk rondkomt.

Bij mensen in loondienst is dat 33%. Dat verschil zit hem niet in hoe hard je werkt, maar in hoe vroeg je begint. Hoe eerder je start, hoe meer de rente-op-rente-effecten voor je werken.

Honderd euro per maand vanaf je dertigste levert meer op dan driehonderd euro per maand vanaf je vijftigste. Dat is geen motivatietekst, dat is simpelweg rekenen.

Wat me opvalt in mijn praktijk: veel creatieve zzp'ers denken dat hun zaak hun pensioen is.

Dat je het verkoopt als je stopt. Maar wat als je lichaam het niet meer doet? Of de markt verandert? Een zaak is geen pensioenregeling.

Het is een bron van inkomsten. En die kan stoppen.

Optie 1: lijfrente

De lijfrente is de klassieker. Je betaalt periodiek een bedrag aan een verzekeraar, bank of beleggingsinstelling.

Opbouw is aftrekbaar van je inkomstenbelasting, mits je voldoende inkomsten hebt om het af te trekken. Het voordeel: je kunt het fiscaal aftrekken.

Het nadeel: je hebt een vast bedrag dat je moet inleveren, ook in een slecht jaar. En dat is als zzp'er lastig. Want soms heb je een maand waarin de facturen niet komen. Mijn advies: begin klein, net zoals je bij het uitzoeken van de juiste verzekeringen voor startende zzp'ers doet.

Niet met het maximale bedrag, maar met iets wat je niet mist.

Je kunt altijd verhogen. Maar verlagen voelt als achteruitgang, en dan stop je.

Optie 2: spaarpensioen via je bank

Veel banken bieden een spaarpensioenproduct aan. Denk aan Nationale-Nederlanden, ABN AMRO of Rabobank.

Je spaart een vast bedrag op een rekening die specifiek bedoeld is voor pensioen. Het voordeel: het is simpel. Je hoeft niet te kiezen uit fondsen of beleggingsvormen. Het nadeel: de opbrengst is vaak laag.

In een periode van lage rente bouw je amper iets op. Toch is het beter dan niets.

En het creëert een gewoonte. En goede gewoontes zijn precies wat je nodig hebt als je alles als nieuwe zzp'er regelt.

Optie 3: zelf beleggen

Je opent een beleggingsrekening bij een aanbieder en belegt zelf. Bijvoorbeeld in een breed gespreid indexfonds.

Je bouwt zo zelf een potje op dat je later kunt gebruiken als aanvulling op je AOW. Het voordeel: je hebt controle. Je kunt kiezen wanneer je inlegt en wanneer je geld opneemt.

Het nadeel: je hebt geen fiscaal voordeel zoals bij lijfrente. En je moet zelf kunnen omgaan met schommelingen.

Eerlijk gezegd: niet iedere zzp'er is een belegger. En dat is prima. Maar als je het wél wilt doen, begin dan met iets waar je 's nachts niet van wakker ligt. Zorg eerst dat je een zakelijke bankrekening opent als zzp'er die bij je past; een wereldwijd gespreid fonds met lage kosten is daarna een solide keuze.

Optie 4: de VUT-regeling (voorheen VPLP)

Als je ooit in loondienst hebt gewerkt, heb je mogelijk recht op een vrijwillige voortzetting van je pensioenregeling. Dit is een optie die veel ex-werknemers vergeten. Check bij je oude werkgever of pensioenfonds of dit voor jou geldt. Het kan een waardevolle aanvulling zijn, zonder dat je er iets voor hoeft te doen.

Optie 5: de zakelijke pensioenregeling

Er zijn collectieve pensioenregelingen speciaal voor zelfstandigen. Je sluit je vrijwillig aan en betaalt een periodieke premie.

De opbouw is fiscaal aftrekbaar. Dit is een optie die steeds populairder wordt. Vooral in sectoren waar zzp'ers samen optrekken, zoals creatieve beroepen of techniek.

Het voordeel is dat je profiteert van schaalvoordelen. Het nadeel is dat je afhankelijk bent van de regeling en de voorwaarden.

Wat ik zelf merk

In mijn praktijk zie ik dat zzp'ers vaak wachten tot ze "voldoende inkomsten" hebben. Maar dat moment komt nooit.

Er is altijd iets dat voorrang krijgt: nieuwe laptop, een cursus, de huur.

Mijn advies: kies één optie. Niet drie tegelijk. Kies er één die bij jouw situatie past. En begin. Zelfs als het maar vijftig euro per maand is.

Want het gaat niet om het bedrag. Het gaat om het starten. En dat kun je vandaag nog doen.